|
Joint Contract Tribunal - JCT
JCT jest organizacją (limited company) zrzeszającą przedstawicieli różnych grup zawodowych zaangażowanych w brytyjskie budownictwo. Do członków JCT należą:
- RIBA - zrzeszenie architektów
- RICS - zrzeszenie rzeczoznawców, inspektorów i kosztorysantów
- Construction Confederation - zrzeszenie firm budowlanych
- SBCC - organizacja doradzająca w sprawie szkockiego prawa kontraktowego
- LGA - związek samorządów
- ACE - zrzeszenie specjalistów branżowych
- NSCC - zrzeszenie podwykonawców specjalistycznych
- BPF - federacja zarządców nieruchomości
Structura ilości członków JCT daje przewagę reprezentantom inwestorów, co jest często odzwierciedlone w warunkach kontraktowych. Kontrakty JCT są powszechnie uważane za sprzyjające inwestorom.
Dostępne formy kontraktów JCT
Najnowszy zestaw standardowych form kontraktów JCT został wydany w 2005 roku, duża część tych kontraktów została również uaktualniona w roku 2007. Obecnie JCT oferuje około 30 różnych typów i podtypów kontraktu, które mogą być zastosowane w różnorodnych rodzajach projektów budowlanych. Małe i średnie firmy budowlane prawdopodobnie stykają się jedynie z dwoma lub trzema formami.
Najczęściej używane typy kontraktów JCT przez małych i średnich wykonawców:
- JCT HO - Home Owners - Najprostsza forma kontraktów JCT, odpowiednia dla małych remontów i przybudówek.
- JCT MW - Minor Works - Prosta forma kontraktów JCT, zalecana dla nieskomplikowanych projektów o wartości poniżej ok. £150,000, gdzie inwestor zapewnia projekt budowy i architekt będzie nadzorował przebieg projektu.
- JCT IC - Intermediate Building Contract - średnio zaawansowana forma kontraktu, odpowiednia dla projektów o wartości ok. £100,000 do £500,000. Jako jedyna forma kontraktów JCT pozwala inwestorowi na narzucenie wykonawcy konkretnego podwykonawcy.
- JCT SBC - Standard Building Contract - w pełni rozwinięta forma kontraktu odpowiednia dla wielomilionowych projektów. Małe i średnie firmy prawdopodobnie nie będą miały z nim do czynienia, lecz mogą pracować jako podwykonawcy na projektach prowadzonych pod tym kontraktem.
Pełna lista kontraktów jest dostępna na portalu JCT.
Nazewnictwo form kontraktu
Powyżej wymienione typy kontraktów mają dodatkowe pod-typy i formy kontraktów odpowiednie dla podwykonawców pracujących na danych projektach. Poszczególne typy kontraktów oznaczone są w dość logiczny sposób, pierwsze 2-3 duże litery oznaczają główny typ kontraktu, dodane oznaczenie "Sub" definiuje pod-kontrakt, kolejne duże litery oznaczają wersje konkretnego podtypu danej formy.
I tak, np. SBC/AQ oznacza "Standard Building Contract" z orientacyjnymi pomiarami robót; a ICSub/NAM oznacza kontrakt dla nominowanych podwykonawców w projekcie prowadzonym pod "Intermediate Contract".
Który kontrakt?
W zestawie standardowych form kontraktowych JCT nie ma kontraktów lepszych lub gorszych, są jedynie mniej lub bardziej odpowiednie dla danego projektu. Doświadczenie pokazuje, że nie zawsze jest dobierana odpowiednia forma, co jest powodem niepotrzebnie zawyżonego ryzyka dla wykonawcy i inwestora.
Wszystkie formy kontraktów JCT poza JCT HO/B wymagają by architekt/projektant był administratorem kontraktu. W przypadku robót większych niż kilka tysięcy funtów i braku zaangażowania architekta prawdopodobnie inne standardowe formy kontraktu, takie jak FMB są bardziej odpowiednie.
Zazwyczaj w projektach zarządzanych przez architektów forma kontraktu jest wykonawcy narzucona, warto się z nią dobrze zapoznać przed podpisaniem kontraktu, by zdawać sobie sprawę z wynikających odpowiedzialności i zobowiązań. Warto zwrócić uwagę, czy zaproponowany kontrakt zakłada wykonanie części prac projektowych przez wykonawcę (oznaczenie - /D), zazwyczaj nie jest to wybrana opcja a architekt wciąż domaga się projektowania elementów przez wykonawcę, np. kanalizacja, schody, itp. Wykorzystują oni niewiedzę i dobrą wolę wykonawców, którzy powinni otrzymywać dodatkowe wynagrodzenie za tą część prac i związaną z projektowaniem odpowiedzialność.
W przypadku wykonywania prac jako podwykonawca na większych projektach zawsze zalecane jest używanie odpowiednich form pod-kontraktów dla danego projektu. Standardowe formy zapewniają jasne i sprawiedliwe warunki kontraktowe i dają większe szanse na prawidłowe rozliczenia z głównym wykonawcą. Bardzo często niestandardowe formy kontraktów oferowane przez głównych wykonawców nie są sprawiedliwe i faworyzują większą firmę, kontrakty takie powinny być podpisywane z dużą ostrożnością.
Źródła:
Murdoch, J., Hughes, W., 2008. Construction Contracts. Law and Management. Trowbridge, E&F N Spon
Portal Joint Contract Tribunal, http://www.jctltd.co.uk
|