|
Podziału belek stalowych dokonuje się pod względem kształtu przekroju. Każdy z przekrojów posiada inne właściwości wytrzymałościowe, dlatego poszczególne przekroje znajdują różne zastosowania. Na rysunkach wykonawczych, belki stalowe zazwyczaj oznaczane są grubą przerywaną linią wraz ze skrótem opisującym ich przekrój.
Podział belek stalowych ze względu na kształt przekroju:
Kątownik
W budownictwie najczęściej stosuje się kątowniki o równych wymiarach podstawy. Na przykład kątownik: 100 x 100 x 12 RSA oznacza, że obie podstawy mają długość 100 mm, grubość materiału wynosi 12 mm, natomiast RSA jest skrótem od rolled steel angle. Przekrój ten jest często stosowany jako podpora na zewnętrzną warstwę cegieł gdy ściana betonowa przechodzi w ścianę z cegieł. Gdy dwa kątowniki połączone są ze sobą „plecami”, tworzą idealną podporę ściany ceglanej z przestrzenią między cegłami (cavity). Ponadto kątowniki są powszechnie stosowane w konstrukcjach balkonów, klatek schodowych, podpór stropów betonowych, itd.
Dwuteownik typu UC
Skrót UC oznacza universal column i przekrój ten charakteryzuje się tym, że wysokość przekroju jest porównywalna do szerokości. Na przykład belka 152 x 152 UC 23 ma wymiary 152 na 152 mm. Ostatnia liczba w oznaczeniach oznacza masę w kilogramach na metr bieżący tej belki, czyli w naszym przypadku jest to 23 kg/m. Jeżeli na rysunku mamy podaną skalę lub posiadamy wymiary z budowy, można w łatwy sposób obliczyć całkowitą masę belki, mnożąc jej długość w metrach i podaną masę na metr bieżący. Często pomija się drugi wymiar, dlatego można się spotkać z oznaczeniem: 152 UC 23. Universal column stosowane są jako słupy zarówno do małych ram wstawianych w miejsce usuniętej ściany jak i wielopoziomowych konstrukcji stalowych. Ze względu na swoje właściwości wytrzymałościowe, często używane są również jako belki poziome.
Dwuteownik typu UB
UB to skrót od universal beam, który ma podobny przekrój do UC, z tą różnicą, ze UB ma wysokość dużą większą niż szerokość. Przekrój ten pozwala na zwiększenie sztywności belki przy zachowaniu tej samej masy co universal column, dlatego belki o tym przekroju stosowane są jako belki poziome podtrzymujące ściany, belki drewniane, itd. Przykładem może być belka 203 x 133 UB 30, gdzie wysokość wynosi 203 mm, szerokość 133 mm, natomiast masa 30 kg/m.
Ceownik PFC
Rozwinięciem skrótu PFC jest parallel flange channel. Ceowniki oznaczane są poprzez podanie wysokości i szerokości oraz masy na metr bieżący, np. 150 x 75 x 18 PFC. Przekrój ten stosowany jest na słupy lub po skręceniu „plecami” ze sobą, jako poziome belki konstrukcyjne. Ceownikami używane są również do konstrukcji balkonów oraz schodów.
Profile zamknięte RHS, SHS i CHS
Ze względu na swoje właściwości, profile zamknięte nie są tak powszechnie stosowane w budownictwie jak poprzednie przekroje. RHS (rectangular hollow section) oraz SHS (square hollow section) posiadają podobne oznaczenia, np: 200 x 100 x 8 RHS – wymiary 200 na 100 mm oraz grubość ścianki 8 mm. W przypadku SHS, dwie pierwsze liczby są takie same, np: 100 x 100 x 6.3 SHS. CHS (circular hollow section) oznaczany jest poprzez podanie średnicy zewnętrznej oraz grubości ścianki, np: 114.3 x 5 CHS. Profile zamknięte stosowane są często jako słupy oraz są powszechnym materiałem do poręczy, balustradek, balkonów, itd.
Przy wyborze rodzaju przekroju, nie zawsze decydują właściwości wytrzymałościowe danego przekroje, lecz prostota łączenia z innymi elementami. Dużo łatwiej jest przymocować słup wykonany z profilu typu UC niż RHS, gdyż w przypadku RHS oprócz otworów należy wspawywać rurki, które przeciwdziałają zgniataniu profilu przy dokręcaniu śrub. Podobnie w przypadku konstrukcji stalowej, gdzie do słupa dochodzą poziome belki. W przypadku UC wystarczą otwory na odpowiednich ściankach, natomiast w przypadku RHS, takie połączenie jest trudne do wykonania i wymaga dodatkowych blach, podpór, itd. Oczywiście przekłada się to na czas potrzebny do wykonania danych elementów i kosztów z tym związanych.
W następnym artykule przedstawione zostaną zasady i sposoby montażu stali konstrukcyjnej.
|