W niektórych przypadkach ustalenie, czy przepisy te gwarantują ochronę, może sprawiać trudność, szczególnie w przypadku osób, które uważają się za „samozatrudnione”. Nawet jeśli uznajesz się za osobę „samozatrudnioną” dla celów podatku dochodowego i obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, w świetle Ustawy o bezpieczeństwie i higienie pracy możesz mieć status pracownika. Zależy to od tego, jak wygląda Twój dzień pracy oraz w jakim stopniu pracodawca kontroluje Twoją pracę. Poniższy tekst pomoże ustalić, czy jesteś „pracownikiem”, czy też osobą „samozatrudnioną”, nawet jeśli sam odprowadzasz należny podatek i obowiązkowe składki na ubezpieczenie. W przypadku wszelkich wątpliwości, możesz się zgłosić po poradę prawną do Poradni Obywatelskiej lub związku zawodowego. Możesz się również skontaktować z naszą bezpłatną, poufną Infolinią w języku polskim pod nr tel.: 020 7556 2239 lub e-mailem informacja@hse.gsi.gov.uk.

Zwykle uznaje się, że jesteś pracownikiem, jeśli:
 
 • osoba, która wypłaca wynagrodzenie ustala Twoje godziny pracy i miejsce pracy każdego dnia,
• osoba, która wypłaca wynagrodzenie decyduje, jaką pracę powinieneś wykonywać każdego dnia ,
• musisz prosić o zgodę, aby zwolnić się z pracy,
• firma lub osoba, dla której pracujesz, zapewnia Ci materiały i sprzęt do pracy,
• nie możesz zatrudnić innej osoby do wykonywania Twojej pracy,
•  jesteś traktowany tak samo jak pracownicy; na przykład wykonujesz pracę w tych samych warunkach co inna osoba, która jest pracownikiem firmy,
• Twój „pracodawca” ma prawo Cię zwolnić lub zawiesić w obowiązkach.
 
Jesteś natomiast prawdopodobnie osobą „samozatrudnioną”, jeśli:
 
• otrzymujesz określoną kwotę za całość pracy,
• sam ustalasz swoje godziny pracy,
• zapewniasz własne materiały i sprzęt do pracy,
• możesz delegować inne osoby do wykonywania Twojej pracy.
 
Większość robotników budowlanych, którzy uważają się za osoby „samozatrudnione”, to w rzeczywistości pracownicy, co stanowi dużą różnicę, jeśli chodzi o obowiązki pracodawców. Przykładowo, w świetle przepisów BHP pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikom:
 
• wszelki sprzęt ochrony osobistej (PPE – personal protective equipment), w tym hełm, obuwie ochronne, okulary ochronne, rękawice i kurtki robocze (nieodpłatnie),
• wszelkie szkolenia umożliwiające bezpieczne wykonywanie pracy (nieodpłatnie),
• ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków w pracy lub chorób zawodowych,
• konsultacje w zakresie warunków BHP na placu budowy i wybór przedstawicieli, którzy będą omawiali te kwestie z kierownikiem budowy.  
 
Robotnicy budowlani, bez względu na to czy są to pracownicy, osoby samozatrudnione czy też podwykonawcy, mają prawo do pracy w warunkach, które nie zagrażają ich bezpieczeństwu i zdrowiu. Wszystkie place budowy powinny być odpowiednio zarządzane, tak aby eliminować wszelkie zagrożenia, o ile jest to uzasadnione i wykonalne.
Jeśli uważasz, że pracodawca lub kierownik budowy nie przestrzegają Twoich praw lub nikt nie reaguje na Twoje zastrzeżenia związane z BHP, możesz się skontaktować z naszą poufną Infolinią, aby otrzymać pomoc.
 
Przypominamy kontakt do nas:

tel.: 020 7556 2239
e-mail: informacja@hse.gsi.gov.uk